'Hakikat-sonrası’nın Kökenleri Emre Tansu Keten

‘Hakikat-sonrası’nın Kökenleri Emre Tansu Keten

Lee McIntyre’nin Hakikat Sonrası başlıklı çalışması, hakikatin değerini kaybetmesinin güncele sıkışan bir sorun olmadığını iddia eden ve hakikate karşı açılan savaşın politik-ekonomik saiklerini ortaya koyan nitelikli bir eser.

McIntyre, hakikate karşı açılan savaşta, bilim inkârcılığının önemli bir cephe olduğunu vurguluyor. 1950’lerde, sigaranın insan sağlığına zararlarını ortaya koyan bilimsel çalışmaların gözden düşürülmesi için sigara şirketlerinin başlattığı kampanyaları örnek veriyor. Şirketlerin amacı, bilimsel çalışmaların kesin bir gerçeği barındırmadığı, bunların karşısında başka çalışmaların da yer aldığı ve ortada bir belirsizliğin olduğu algısını yaratmak. Zaman içerisinde bu kampanyalar ayyuka çıksa da yarattıkları algılar ayakta kalmaya, insanları etkilemeye devam ediyor. Ta ki 1998 yılında Tütün Sanayisi Araştırma Komisyonu’nun devamı niteliğindeki kurumun kapatılmasına dek. Ancak tam da bu dönemde, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın bilim adamlarının bir abartması olduğu algısını yaratmak için petrol şirketleri bir araya geliyor. Hakikatle savaş devam ediyor. Trump, küresel ısınmanın bir şaka olduğunu söyleyerek bu savaşa destek veriyor.

McIntyre, geleneksel medyanın nesnellik şiarının hakikatin değerine karşı girişilen savaşta, egemenler lehine, oldukça elverişli bir söylem olduğunu savunuyor. Örneğin, küresel ısınmanın gezegen için acil bir tehlike olup olmadığını tartışmak için iki tarafa da eşit süre veren, her iki tarafın argümanlarını dengeli bir şekilde aktaran medyanın, böyle yaparak hakikatin ortaya çıkmasına fırsat tanımadığını, tam tersine, hakikate savaş açanların saçma sapan argümanlarını meşrulaştırdığına dikkat çekiyor. Yanlış eşdeğerlik burada önemli bir kavram. Ülkemiz tartışma programlarında, KHK’lardan İstanbul seçimlerinin gasp edilmesine dek birçok aleni meselenin, karşı karşıya oturtulmuş taraflar arasındaki tartışmalarda nasıl da belirsizleştirildiğini hepimiz biliyoruz. Ya da teyit.org’un ezan ıslıklanması iddiasını teyit etmesi olayında gördüğümüz gibi, bu tip yanlış eşdeğerlikler gerçekdışı, kurgu ve uydurma olanın daha meşru bir zemine taşınmasını (istemeyerek veya kasten) sağlıyor.

 

Fotoğraf sanatçısı: Furkan Temir

Yazının tamamını okumak için;
https://t24.com.tr/yazarlar/emre-tansu-keten-sosyal-medya/hakikat-sonrasi-nin-kokenleri,22714

Menü